Cloudcomputing – Publyon Monitoring

Last Updated on January 5, 2021

De Europese Commissie en het Europees Parlement hebben hun zinnen gezet op een Europese Cloud. Het Europees Parlement maakt zich na de onthullingen van Edward Snowden in 2013 extra zorgen over de veiligheid van persoonsgegevens en andere gevoelige informatie die in de cloud worden opgeslagen. De Commissie heeft een European Cloud Partnership opgericht, waar bedrijven en overheden samenwerken aan het stimuleren van Europese cloudcomputing door het lanceren van een cloudstrategie en door projecten mede te financieren zoals het project ‘Cloud for Europe’. Hierin werken lidstaten -waaronder Nederland- samen aan de ontwikkeling van standaarden voor een Europese Cloud.

Er komt een Europees keurmerk voor veilige clouddiensten. Dit is onderdeel van bredere Europese wetgeving voor cybersecurity certificering van ICT-producten en diensten. De publiek-private CSPCERT-werkgroep heeft haar voorstel voor één Europees certificeringsysteem voor veilige clouddiensten gepresenteerd aan de Europese Commissie en aan Focco Vijselaar van het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Stand van zaken

Het Europees Agentschap voor informatie- en netwerkbeveiliging (ENISA) heeft op 6 maart 2020 als reactie op het verzoek van de Europese Commissie voor een cybersecurity certificeringsregeling voor clouddiensten een speciale werkgroep opgezet. Deze ad-hoc werkgroep die bestaat uit 20 vertegenwoordigers van belanghebbenden uit de private en publieke sector gaat ENISA adviseren.

Het Europees cloudinitiatief

De Europese Commissie heeft in apri 2016 een mededeling uitgebracht met de naam ‘Europees cloudinitiatief – Bouwen aan een concurrentiëler data- en kenniseconomie in Europa’. Hierin staan een aantal acties omtrent cloudcomputing. De belangrijkste is de oprichting van een Europese open wetenschapscloud. Er staan ook een aantal acties in die van toepassing zijn op overheidsorganisaties zoals:

Om big data -technologie gemakkelijke ingang te laten vinden, zal de Commissie een testomgeving voor big data ter beschikking stellen van de overheidsdiensten.
De Commissie zal samen met de industrie en de lidstaten het gebruik van de bestaande relevante certificeringen en normen stimuleren, met name om de openbare aankoop van clouddiensten te ondersteunen.
De Europese Commissie zal een platform creëren waarop overheden hun data en diensten kunnen openstellen, een “overheid als dienst”-basis voor de EU.
De Commissie en de deelnemende lidstaten moeten een grootschalige Europese infrastructuur voor HPC, data en netwerken ontwikkelen en uitrollen, met onder andere:
- de aankoop van twee co-designed protoypes van exaschaal-supercomputers en twee operationele systemen die tot de top drie van de wereld behoren;
- de oprichting van een Europees “big data”-centrum55;
- de upgrade van het backbonenetwerk voor onderzoek en innovatie (GÉANT) en de integratie van de Europese overheidsnetwerken

Het Europees initiatief voor High Performance Computing (HPC) vormt een onderdeel van het Europees Cloudinitiatief.

Werkgroep

European Data Infrastructure

De Europese gegevensinfrastructuur is een van de drie pijlers van het Europese cloudinitiatief – het opbouwen van een concurrerende gegevens- en kenniseconomie in Europa. Door de supercomputingcapaciteit van wereldklasse te combineren met supersnelle connectiviteit en toonaangevende gegevens- en softwarediensten voor wetenschap, industrie en de publieke sector, wil de Europese gegevensinfrastructuur de waarde van big data volledig ontsluiten

Cloud Strategie

Europese Commissie heeft haar cloudstrategie gepresenteerd op 27 september 2012. De strategie omvat onder meer de volgende maatregelen:

De wildgroei aan technische normen terugdringen om interoperabiliteit, gegevensportabiliteit en reversibiliteit voor de gebruikers te verbeteren; welke normen hiervoor nodig zijn, moet in 2013 zijn bepaald. Het Europese Telecommunicatie en Standaardisatie Instituut (ETSI) krijgt de coördinerende taak om samen met stakeholders een betrouwbare set van noodzakelijke standaarden voor cloudcomputing rondom zaken als beveiliging, interoperabiliteit en data-uitwisseling samen te stellen. Verder moet ETSI ervoor zorgen dat er Europees erkende technische specificaties worden opgezet;
De Europese Commissie wil steun geven aan EU-brede systemen voor het certificeren van betrouwbare clouddienstverleners;
Er zal worden gewerkt aan het opstellen van veilige en eerlijke voorwaarden voor cloud computing-contracten, met inbegrip van overeenkomsten over het dienstverleningsniveau;
De Commissie zal een Europees cloudpartnerschap tussen nationale overheden en het bedrijfsleven opzetten om de uitgaven door de publieke sector (20% van alle uitgaven aan IT) in goede banen te leiden om de Europese cloudmarkt vorm te geven, de Europese clouddienstverleners meer mogelijkheden te geven om te groeien en om de e-overheid goedkoper te maken en te verbeteren;
Er zal verder gewerkt worden aan het bevorderen van gezamenlijke aanbestedingen van cloud computing diensten door overheidsorganisaties;
De Commissie wil in 2014 een digitale diensteninfrastructuur opzetten onder het voorgestelde ‘Connecting Europe Facility’. Deze infrastructuur moet cloud-based public services leveren voor onder andere het online oprichten van bedrijven, grensoverschrijdende aanbestedingen, eHealth diensten en toegang tot openbare overheidsinformatie;
Verder wil de Commissie onderzoeken op het gebied van cloud computing stimuleren, meer bekendheid geven aan cloud computing en ondernemerschap rond cloud computing stimuleren.

Het comité van de regio’s heeft op 11 april 2013 een advies uitgebracht. CoR is van mening dat de Commissie met behulp van de mogelijkheden die de normalisering biedt maatregelen zou moeten nemen om ervoor te zorgen dat al bestaande of nog in ontwikkeling zijnde clouds op nationaal, regionaal en eventueel lokaal niveau aan elkaar gekoppeld en interoperabel gemaakt kunnen worden. In dit verband is vooral de onderlinge compatibiliteit van de overheidsregisters van groot belang.

Cloud for Europe

De Europese Commissie ondersteunt een project rond Cloudcomputing met de naam ‘Cloud for Europe’. Cloud for Europe moet zorgen voor een goede publiekprivate samenwerking rond cloudcomputing. Het project is begonnen in juni 2013 en liep tot november 2016. Het project wordt mede gefinancierd door de Europese Commissie onder het Framework Programme for Research and Innovation (FP7). Het project moet obstakels identificeren, innovatieve oplossingen vinden en zorgen voor meer vertrouwen in Europese cloudcomputing. Cloud for Europe gebruikt precommerciële inkoop als een instrument voor publieke sector innovatie.

Op 14 november 2013 is het Cloud for Europe project officieel van start gegaan. Cloud for Europe moet zorgen voor een goede publiekprivate samenwerking rond cloudcomputing. De doelstellingen zijn:

Obstakels voor het gebruik van de cloud in de publieke sector vaststellen.
Identificeren van diensten die deze obstakels kunnen wegnemen.
Stimuleren van onderzoek door de industrie om innovatieve oplossingen voor clouddiensten te vinden.

Dit project liep door tot november 2016.

DG CONNECT werkgroepen voor de implementatie van de cloudstrategie:

ETSI Cloud Standards coordination
Cloud Select Industry Group on Certification Schemes
Cloud Select Industry Group on Code of Conduct
Cloud Select Industry Group on Service Level Agreements
Research: the Cloud Expert Group

Standpunt Nederland

Nederland onderschrijft de voornemens van de Commissie om te komen tot een Europese open wetenschapscloud. Nederland wil niet op voorhand stellen dat de Europese open wetenschapscloud moet worden gebruikt als basis voor de verbreding naar een overheidscloud. De behoeften aan gegevenshergebruik en de eisen die daarmee zijn gemoeid, verschillen aanzienlijk per overheidsdomein. Nederland is een groot voorstander van het betrekken van het bedrijfsleven, eerst via Publiek-Private Partnerschappen voor de Europese open wetenschapscloud en later als volwaardige gebruiker van de Europese Cloud.

Nederland is op zich positief over de cloud computing strategie. Wel worden er enkele kanttekeningen geplaatst. Cloudcomputing is een geleidelijk proces dat zich in de markt voltrekt. Het succes van cloudcomputing hangt af van dienstverlening die bij de eindgebruiker vertrouwen moet waarmaken. Hier past een scenariogerichte aanpak bij. Verder wil de Commissie met voorstellen komen voor eerlijke contractvoorwaarden. Nederland vraagt zich af wat dit toevoegt boven het huidige consumentenrecht. Nederland maakt zich verder zorgen over de bescherming van persoonsgegevens in een cloudomgeving.